ابو القاسم سلطانى

216

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )

مغز بادام‌زمينى از نظر پروتئين غنى است و حاوى آمينواسيدهاى اصلى آرژينين ، سيستين ، هيستيدين ، ليزين ، بتائين مىباشد . همچنين در مغز بادام‌زمينى Conarachine , Arachine ، نيكوتينيك اسيد ، ويتامينهاى B 1 , B 2 , B 6 و E وجود دارد . مواد چرب دانه‌ها از 50 تا 75 درصد اولئيك اسيد ، 6 تا 25 درصد لينولئيك اسيد و 10 تا 15 درصد آراشيديك اسيد ، پالميتيك اسيد ، استه آريك اسيد و لينوسريك اسيد تشكيل شده است . موارد مصرف : قديمىترين ماخذ پارسى كه شرح گياه آمده است 1 * پزشكىنامه مىباشد كه در سال 1317 هجرى قمرى در دوران قاجاريه به چاپ رسيده است و چنين به نظر مىرسد كه تا قبل از دوران قاجاريه گياه را نمىشناخته و در ايران كشت نمىشده است . ناظم الاطباء در پزشكىنامه ذيل آراشيد مىنويسد . . . پسته زمينى را چون زياد بخورند در نزد اعراب از بهترين مقويات باه محسوب مىشود ( پزشكىنامه جلد 2 - 639 ) . نگارنده به خاطر مىآورم كه حدود پنجاه سال قبل با نام پسته شامى ميوه آن در برخى مغازه‌هاى تهران به فروش مىرسيد و خام و بوداده آن به عنوان تنقل مصرف مىشد ولى هنوز كشت آن به وسعت امروز در ايران رواج نداشت . دانه‌هاى نارس ( كال ) بادام‌زمينى در ليبى به عنوان افزايش‌دهنده شير مصرف مىشود . دانه‌هاى بادام زمينى مغذى و مقوى بوده و در ضعف عمومى و اختلاف ناشى از خستگى جسمى و روانى مصرف مىشود . به عنوان مغذى در اشخاص ديابتيك مىتوان از آن استفاده نمود . روغن آراشيد كه از دانه‌ها به وسيله فشار به دست مىآيد در طباخى و سالاد ، و تهيه مارگارين و به عنوان حامل در برخى محلولهاى تزريقى عضلانى و تهيه روغن كامفر به كار مىرود . بادام‌زمينى را به عربى فول سودانى ، فستق العبيد ، فستق سودانى ( در سوريه ) و كاكاويه ( در ليبى ) مىنامند . ( 1 * ) - گرچه در قانون ابن سينا ضمن شرح فستق يا پسته از فستق شامى نام برده شده ولى آن پسته شامى مورد نظر نيست بلكه پسته معمولى است كه در شام عمل مىآيد . به هر جهت در كتب قديم طبى و فرهنگها مانند اختيارات بديعى ، برهان قاطع ، تحفه حكيم مومن ، مخزن الادويه ، ارشاد الزراعه ، فروغ ناصرى همچنين در دياسقوريدوس نام اين گياه نيامده است . Code - 574 فرشته وحشى Aralia elata Seem درختچه‌اى است زيبا از خانواده Araliaceae كه بومى امريكا مىباشد و در سالهاى اخير به ايران وارد و به عنوان گياه زينتى كاشته شده است . گياه تازه مسهل و قىآور مىباشد و نام Elata كه به گونه آن داده شده به همين جهت مىباشد . تنطور آن اثرى بسيار عالى و اختصاصى در دل‌پيچه‌هاى شديد دارد گياه